Του Δρα. Νίκου Μαζαράκη

Καθ/τη Ναυτικής Μετεωρολογίας

Το 2025 μπορεί να χαρακτηριστεί ως ακόμη μία μετεωρολογικά δύσκολη χρονιά, σε συνέχεια του 2024. Ο κύριος λόγος είναι ότι κατατάσσεται ως η δεύτερη θερμότερη χρονιά από το 2017, περίοδο που καλύπτει η παρούσα ανάλυση. Αντίστοιχα, το καλοκαίρι του 2024 καταγράφηκε ως το δεύτερο θερμότερο της ίδιας περιόδου. Από πλευράς βροχοπτώσεων, το 2025 παρουσίασε σημαντικές ομοιότητες με το 2024, καθώς μέχρι και τον Σεπτέμβριο τα ύψη βροχής κυμάνθηκαν σε απογοητευτικά επίπεδα. Ωστόσο, από τον Οκτώβριο και μετά σημειώθηκε σαφής μεταβολή των καιρικών συνθηκών, με την ανομβρία να δίνει τη θέση της σε αξιόλογες και εκτεταμένες βροχοπτώσεις, οι οποίες συνεχίστηκαν και κατά τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους δίνοντας όπως εξελίσσονται τα έως τώρα καιρικά δεδομένα μία αρκετά πλούσια βροχομετρική περίοδο. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η κλιματική αλλαγή αποδεικνύει για 2^η χρονιά ότι η περιοχή μας είναι ένα “hotspot” όπου από τη μια οι χειμώνες είναι ηπιότεροι αλλά τα καλοκαίρια πολλές φορές αφόρητα από πλευράς θερμοκρασίας.

Ας δούμε λοιπόν πιο αναλυτικά την καιρική ανασκόπηση του 2025, ξεχωριστά για κάθε μετεωρολογική παράμετρο.

 

Βροχόπτωση

Το συνολικό ύψος βροχόπτωσης για το 2025 ανήλθε στα 449 mm, που αντιστοιχούν σε 449 τόνους νερού ανά στρέμμα. Όπως προκύπτει και από το Διάγραμμα 1, η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 2013–2023 (524,6 mm – κόκκινη γραμμή στο διάγραμμα). Η συγκεκριμένη περίοδος επιλέγεται ως βάση σύγκρισης, καθώς δεν παρουσιάζει απώλειες δεδομένων λόγω τεχνικών προβλημάτων (π.χ. βλάβες ή απόφραξη βροχομέτρου).

Συνολικά, η χρονιά μπορεί να χαρακτηριστεί κάτω από τον μέσο όρο για την περιοχή της Μονεμβασιάς, παρουσιάζοντας όμως σημαντική ενδοετήσια διακύμανση της βροχόπτωσης, όπως θα αναλυθεί στη συνέχεια.

Πιο συγκεκριμένα όπως φαίνεται στο διάγραμμα 2, η χρονιά άρχισε με γενικά λίγες βροχές αφού τον Ιανουάριο σημειώθηκαν μόνο 52,4 mm που σαν ποσότητα είναι το 46% της μέσης τιμής της περιόδου 2013-2023 (βλ. σχετικό πίνακα). Τον Φεβρουάριο οι βροχές που σημειώθηκαν ήταν λίγο παραπάνω από το μέσο όρο. Πιο συγκεκριμένα το ύψος βροχής έφτασε τα 57,6 mm όταν η μέση τιμή είναι τα 51,7 mm.

 

Ο Απρίλιος και ο Μάιος που ακολούθησαν με τα 32,6 mm και τα 19,6 mm αντίστοιχα μπορούν να χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερα υγροί, αφού η κλιματική τιμή είναι 14,4 mm και 6,9 mm αντίστοιχα. Η τελευταία βροχή τον Μάιο έπεσε στις 25 του μήνα και η επόμενη μέρα που έβρεξε ήταν η 28^η Σεπτεμβρίου. Με άλλα λόγια ο τόπος μας έμεινε συνολικά 125 ημέρες χωρίς βροχή! Αυτό βέβαια είναι εν μέρη σωστό, γιατί στις 15 Αυγούστου έβρεξε από τα Νόμια και νοτιότερα. Η ποσότητα όμως της βροχής στη Γέφυρα ήταν κάτω από 0,2 mm οπότε και δεν καταγράφηκε από τον σταθμό. Για την μετεωρολογική ιστορία, το προηγούμενο εντελώς άνομβρο καλοκαίρι ήταν αυτό του 2011 ενώ τα μόλις 1,4 mm του Σεπτεμβρίου, τον κατατάσσουν στον πιο ξηρό Σεπτέμβρη από το 2007.

Η χρονιά δεν είχε πάει έως τότε καλά αφού είχαν πέσει μόλις 170 mm. Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος όμως που ακολούθησαν άλλαξαν δραστικά τη ζοφερή κατάσταση που είχε διαμορφωθεί έως τότε. Έτσι τα 85 mm και τα 127,8 mm που είναι 73% και 20% πάνω από τα κλιματικά, έδωσαν μία ανάσα στη διψασμένη γη του τόπου μας. Η χρονιά έκλεισε με 65,8 mm του Δεκεμβρίου, ποσότητα που αποτελεί το 72% της κλιματικής τιμής.

Οι μέρες με έντονη βροχόπτωση, που θεωρούνται αυτές με ημερήσιο ύψος άνω των 20 mm, ήταν 6, πολύ κοντά με τις 5 ημέρες που είχαμε το 2023 και το 2024.

*Στο παρών κείμενο, με τον όρο «Κλιματική τιμή» αναφερόμαστε στο μέσο όρο της περιόδου 2013-2023 που είναι συνολικά 11 έτη. Προφανώς δεν αποτελεί κλιματική τιμή με την ευρεία έννοια αφού το χρονικό διάστημα των 11 ετών είναι μικρό για αυτό τον χαρακτηρισμό. Οπότε ο όρος χρησιμοποιείται καθαρά για λόγους ευκολίας στη διατύπωση του κειμένου.

Θερμοκρασία

Το 2025 με μέση θερμοκρασία 20,54 βαθμούς Κελσίου ήταν η 2^η θερμότερη χρονιά των τελευταίων 19 ετών. Το ρεκόρ έτσι παραμένει στο 2024 με μέση θερμοκρασία 20,61 βαθμούς (βλ. διάγραμμα 3).

 

Το μοτίβο της 2^ης θερμότερης χρονιάς, όπως παρατηρούμε στο διάγραμμα 4, ίσχυσε και το καλοκαίρι του 2025, όπου αν και πιο ψυχρό από το 2024, ξεχωρίζει εμφανώς από τα υπόλοιπα καλοκαίρια μαζί με το 2024.

Αν δούμε τη μέση θερμοκρασία ανά μήνα (βλ. διάγραμμα 5 και διάγραμμα 6), παρατηρούμε ότι είχαμε τον θερμότερο Ιανουάριο και Ιούλιο από το 2017 και μετά. Αν εστιάσουμε στους καλοκαιρινούς μήνες που οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν πρόβλημα, βλέπουμε ότι το Ιούνιος ήταν ο 2^ος θερμότερος μετά το 2024, ενώ ο Αύγουστος ήταν 4^ος, δηλαδή σε γενικές γραμμές ήπιος. Η μέγιστη θερμοκρασία ξεπέρασε τους 40 βαθμούς μόνο μία φορά μέσα στο 2025, την 27η Ιουλίου όπου έφτασε τους 40,1 βαθμούς Κελσίου.

Άνεμος

Το διάγραμμα 7 απεικονίζει τη μέση ένταση του ανέμου ανά μήνα από το 2022 και μετά. Το γενικότερο συμπέρασμα είναι ότι το 2025 ήταν μία σχετικά ήπια χρονιά από πλευράς έντασης ανέμων συγκριτικά με τα προηγούμενα τρία χρόνια. Ο Αύγουστος του 2025 ξεχωρίζει όπως βλέπουμε, κάτι που δικαιολογεί και τις ηπιότερες θερμοκρασίες, αφού τα ισχυρά μελτέμια που έπνεαν από τις 4 έως τις 12 του μήνα και από τις 19 έως τις 23, κράτησαν τις θερμοκρασίες σε ανεχτά επίπεδα. Ο Φεβρουάριος ήταν επίσης αρκετά ανεμώδης με 14 μέρες πολύ ισχυρούς βοριάδες, γεγονός που συνετέλεσε να είναι ο πιο ψυχρός όπως είδαμε Φεβρουάριος από το 2017 και μετά.

Οι δύο υψηλότερες εντάσεις ήταν στις 9 Αυγούστου με 83,7 km/h και στις 7 Φεβρουαρίου με 82,1 km/h.